2 yorum · Sen de yaz

ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Çin'de düzenlenen APEC Zirvesi kapsamındaki kritik görüşmesi başladı. İki liderin gündeminde Rusya-Ukrayna savaşı, nükleer silahların sınırlandırılması, İran'daki çatışmalar ve Washington-Moskova ilişkileri bulunuyor. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in de katılacağı üçlü zirvede küresel güvenlik, ticaret ve ekonomik ilişkilerin ele alınması beklenirken, dünyanın gözü görüşmelerden çıkacak kararlara çevrildi.

Abd Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin'in Shenzhen kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında bir araya geliyor. İki liderin görüşmesinde Rusya-Ukrayna savaşı, nükleer silahların sınırlandırılması, İran'daki savaş ve Washington-Moskova ilişkilerinin geleceği gibi kritik başlıkların gündeme gelmesi bekleniyor. Trump ve Putin'in temaslarının ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in de katılımıyla üçlü zirve düzenlenecek. Dünyanın üç büyük nükleer gücünü aynı masada buluşturacak tarihi görüşmeden çıkacak mesajlar merakla beklenirken, Kremlin kapsamlı bir ikili müzakere planlanmadığını açıkladı.

TRUMP VE PUTİN BİR YILI AŞKIN SÜRENİN ARDINDAN YÜZ YÜZE GELDİ

Çin'in ev sahipliğinde 18-19 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilen APEC Zirvesi, dünya siyasetinin en dikkat çekici buluşmalarından birine sahne oluyor. Trump ve Putin, 18 Kasım'da düzenlenen karşılama töreninde Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in yanında el sıkışarak kısa süre sohbet etti. İki liderin Ağustos 2025'te Alaska'da gerçekleştirdiği zirvenin ardından ilk kez yüz yüze gelmesi dikkat çekti. ABD ve Rusya tarafından doğrulanan ikili görüşmenin ise 19 Kasım'daki APEC genel oturumunun ardından yapılması planlandı.

KREMLİN'DEN GÖRÜŞMENİN FORMATIYLA İLGİLİ AÇIKLAMA

Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuri Uşakov, Trump ile Putin arasındaki görüşmeye Amerikan ve Rus heyetlerinden bazı yetkililerin de katılacağını açıkladı. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise liderler arasında kapsamlı ikili müzakereler öngörülmediğini belirtti. Washington yönetimi de görüşme planını doğrularken, temasların süresi ve ele alınacak bütün konular hakkında ayrıntılı bir program paylaşmadı.

MASADAKİ EN KRİTİK BAŞLIK UKRAYNA

Trump ve Putin arasındaki temasların en önemli başlıklarından birinin Rusya-Ukrayna savaşı olması bekleniyor. Washington yönetimi, uzun süredir devam eden savaşın sona erdirilmesi amacıyla diplomatik girişimlerini yoğunlaştırırken, ABD'li temsilcilerin Avrupalı yetkililerle savaş sonrası güvenlik garantileri ve Ukrayna'nın ekonomik toparlanması konusunda temaslarını sürdürdüğü bildirildi. Kiev yönetimi ise Ukrayna'nın geleceğine ilişkin kararların ülkenin katılımı olmadan alınmaması gerektiğini vurguluyor. Taraflar arasındaki toprak anlaşmazlıkları, güvenlik garantileri ve kalıcı ateşkesin şartları çözüm bekleyen temel konular arasında bulunuyor.

NÜKLEER SİLAHLAR İÇİN YENİ ANLAŞMA ARAYIŞI

Zirvenin bir diğer önemli gündem maddesini nükleer silahların sınırlandırılması oluşturuyor. ABD ile Rusya arasında stratejik nükleer silahları sınırlandıran New START anlaşmasının Şubat 2026'da sona ermesi, yeni bir silah kontrol mekanizması oluşturulması ihtiyacını gündeme taşıdı. Trump, Rusya ve Çin'i de kapsayan yeni bir anlaşma yapılmasını istiyor. Ancak Çin'in nükleer kapasitesinin ABD ve Rusya'ya kıyasla daha küçük olması ve tarafların farklı güvenlik öncelikleri, üçlü bir anlaşmanın önündeki önemli engeller arasında gösteriliyor.

İRAN'DAKİ SAVAŞ DA GÜNDEMDE

ABD Başkanı Trump'ın görüşmelerde İran'daki savaşı da ele alması bekleniyor. Washington yönetimi, çatışmaların sona erdirilmesi için Rusya ve Çin ile diplomatik temas kurulmasının önemine dikkat çekiyor. Moskova ve Pekin'in Tahran ile ilişkileri, olası çözüm girişimlerinde iki ülkenin tutumunu önemli hale getiriyor. Trump daha önce yaptığı açıklamalarda, Çin ve Rusya liderleriyle İran'daki savaşın sona erdirilmesini ve nükleer silahların azaltılmasını görüşmek istediğini belirtmişti.

ZİRVEYE KİMLER KATILIYOR?

Trump ve Putin arasındaki ikili görüşmeye iki ülkenin heyetlerinden bazı üst düzey isimlerin katılması bekleniyor. Ancak görüşme masasında bulunacak yetkililerin tam listesi henüz açıklanmadı. Kremlin, Putin'in Çin ziyaretine üç başbakan yardımcısı, yedi bakan, devlet başkanlığı idaresi temsilcileri ve iş dünyasından isimlerle katıldığını bildirdi. ABD heyetinde ise Trump'a Dışişleri Bakanı Marco Rubio dahil üst düzey yetkililer eşlik ediyor. Rubio'nun Putin'le yapılacak ikili görüşmede bulunacağı ise henüz doğrulanmadı.

ÜÇ LİDER TARİHİ ZİRVEDE BULUŞACAK

Trump ve Putin arasındaki temasların yanı sıra Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in ev sahipliğinde üçlü görüşme de yapılacak. ABD, Rusya ve Çin liderlerinin bu formatta ilk kez bir araya gelmesi nedeniyle zirve tarihi önem taşıyor. Kremlin Sözcüsü Peskov, üçlü görüşme için yaklaşık bir saatlik süre ayrıldığını açıkladı. Çin yönetimi, görüşmelerin stratejik istikrarın güçlendirilmesi, uluslararası anlaşmazlıkların yönetilmesi ve büyük güçler arasındaki iletişimin geliştirilmesi açısından önem taşıdığını vurguladı.

ÇİN'İN MASASINDA TİCARET VE TEKNOLOJİ VAR

Üçlü görüşmenin ekonomik boyutunda ABD ile Çin arasındaki ticaret anlaşmazlıkları da dikkat çekiyor. Washington'ın gelişmiş yapay zeka çiplerine yönelik ihracat kısıtlamaları, Çin'in nadir toprak elementleri üzerindeki ihracat politikaları ve Amerikan tarım ürünlerinin alımı taraflar arasındaki önemli başlıkları oluşturuyor. Ocak ayında sona ermesi beklenen ticaret ateşkesi de görüşmelerin önemini artırıyor. Pekin yönetimi, ekonomik ilişkilerin istikrara kavuşturulmasını isterken Washington, Çin'in mevcut ticari taahhütlerini yerine getirmesi gerektiğini savunuyor.

GÖZLER ORTAK AÇIKLAMAYA ÇEVRİLDİ

Kremlin Dış Politika Danışmanı Uşakov, üç ülkenin görüşme sonrasında yayımlanabilecek ortak bir bildiri üzerinde diplomatik temaslarını sürdürdüğünü açıklamıştı. Ancak metnin içeriği ve tarafların hangi başlıklarda uzlaşabileceği henüz netleşmedi. Ortak bir bildiri üzerinde anlaşma sağlanamaması halinde liderlerin görüşmeye ilişkin değerlendirmelerini ayrı ayrı paylaşabilecekleri belirtiliyor.

UKRAYNA VE AVRUPA ZİRVEDEN ÇIKACAK MESAJLARI BEKLİYOR

Trump ve Putin'in Çin'de gerçekleştireceği temaslar Avrupa başkentlerinde de yakından takip ediliyor. Özellikle Rusya-Ukrayna savaşının geleceği, olası ateşkes şartları ve savaş sonrası güvenlik düzenlemeleri konusunda verilecek mesajlar önem taşıyor. Ukrayna yönetimi ve Avrupalı müttefikleri, kendilerini doğrudan ilgilendiren kararların katılımları olmadan alınmasından endişe duyuyor. Üçlü zirvede Ukrayna'nın resmi gündeme alınıp alınmayacağı konusunda ise farklı açıklamalar bulunuyor.

TARİHİ ZİRVEDE ANLAŞMA ÇIKACAK MI?

Uluslararası ilişkiler uzmanları, üç liderin aynı masada buluşmasını diplomatik açıdan önemli görse de görüşmelerden hemen kapsamlı bir anlaşma çıkmasının zor olduğunu değerlendiriyor. Nükleer silahların sınırlandırılması, Ukrayna savaşı, İran'daki çatışmalar ve küresel ticaret konularında üç ülkenin farklı öncelikleri bulunuyor. Washington, Moskova ve Pekin arasındaki derin anlaşmazlıklar nedeniyle zirvenin ilk aşamada somut bir anlaşmadan çok, gelecekte yapılabilecek müzakerelere zemin hazırlaması bekleniyor.

Erdem Aksoy - Muhabir

Haberler.com

Asya Pasifik Ekonomik İşbirliğiVladimir PutinDonald TrumpABD BaşkanıGüncelDünya