Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) Göç, Uluslararası Koruma ve Ekonomik İşbirliği Komisyonu, İstanbul'da 2 gün sürecek toplantı için biraraya geldi. Toplantıya İçişleri Bakan Yardımcısı Mehmet Cangir, AKPM Türk Delegasyonu Başkanı Yıldırım Tuğrul Türkeş, AKPM Göç Komisyonu Başkanı Sandra Zampa ve komisyon üyesi İstanbul Milletvekili Sena Nur Çelik Kanat katıldı.

GÖÇ, KALKINMA VE ULUSLARARASI KORUMA KONULARI ELE ALINACAK

Toplantıda göç, uluslararası koruma, yerinden edilme, ekonomik işbirliği ve kalkınma konuları ele alınacak. Toplantıda AKPM Komisyonu ve Türk Delegasyonu üyelerinin yanı sıra Göç İdaresi Başkanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Avrupa Konseyi Ankara Program Ofisi ve Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği temsilcileriyle uzmanlar da hazır bulundu. Toplantıda ayrıca göçmenlerin, sığınmacıların ve mültecilerin insan haklarının korunması, güvenli ve yasal göç yolları, AB Göç ve İltica Paktı'nın uygulanmasında Avrupa Konseyi'nin rolüyle, mülteci ve göçmen kadınların istihdam ve girişimcilik olanakları değerlendirilecek. Avrupa Konseyi'nin Türkiye'de göç alanında yürüttüğü teknik işbirliği programlarına ilişkin sunumlar da yapılacak.

'YAKIN ÇEVREMİZDEKİ ÇATIŞMALARIN YOL AÇTIĞI İNSANİ YÜKÜ DOĞRUDAN OMUZLUYORUZ'

İçişleri Bakan Yardımcısı Mehmet Cangir, "Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın belirttiği gibi; 'Türkiye gerekirse zorluklarla karşılaşabilir, ancak kendisine umut bağlayan ve haksızlığa uğrayan insanlara asla sırtını dönmez' Bu sözler, milletimizin vicdanını ve devletimizin iradesini yansıtmaktadır. Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, savaş ve zulümden kaçan milyonlarca insanı kucakladık. Ekmeğimizi paylaştık, yaralarını sardık ve hayatlarını yeniden kurmalarına yardımcı olduk. Barınma, sağlık ve eğitim hizmetlerimizle insani sorumluluğumuzu yerine getirdik. Çok şükür milletimiz bu çetin imtihanda merhametini kaybetmedi. Türkiye; Avrupa, Asya ve Afrika arasındaki stratejik konumu, tarihi bağları ve devlet kapasitesiyle göç yönetiminde kritik bir ülkedir. Yakın çevremizdeki çatışmaların yol açtığı insani yükü doğrudan omuzluyoruz. Üstlendiğimiz sorumluluk aynı zamanda Avrupa'nın güvenliğine ve bölgesel istikrara önemli bir katkı sağlamaktadır" dedi.

'BULGARİSTAN VE YUNANİSTAN İLE BÖLGESEL İŞBİRLİĞİNİ GÜÇLENDİRİYORUZ'

Düzensiz göçle mücadelenin sınır güvenliği, iç denetim, uluslararası işbirliği ve yasal geri dönüş başta olmak üzere 5 temel başlıkta yürütüldüğünü belirten Bakan Yardımcısı Cangir, "5 Kasım 2026 tarihi itibariyle ülkemiz, çeşitli yasal statüler altında 3 milyon 695 bin 186 yabancıya ev sahipliği yapmaktadır. Bunların 2 milyon 196 bin 216'sı geçici koruma, 128 bin 387'si ise uluslararası koruma altındadır. Öte yandan, 1 milyon 284 bin 983 yabancı ikamet izniyle ülkemizde ikamet etmektedir. Bu devasa sorumluluğu kayıt, denetim, dijitalleşme ve kurumlar arası koordinasyon temelinde yönetiyoruz. Düzensiz göçle mücadelemizi beş ana sütun üzerinde yürütüyoruz: Meselenin kaynağında ele alınması ve uluslararası işbirliği, etkin sınır güvenliği, iç tespit ve yakalama, düzensiz işgücü göçüyle mücadele, yasal geri dönüş. Sınırlarımızı elektro-optik kuleler, termal kameralar, radarlar ve sensör sistemleriyle koruma altına alıyoruz. 81 ilin tamamında faaliyette olan 200 Mobil Göç Noktasıyla kimlik tespit süreçlerini hızlandırıyoruz. İnsanların çaresizliğinden menfaat sağlayan şebekelerle kararlılıkla mücadeleye devam ediyoruz. Bulgaristan ve Yunanistan ile başlattığımız 3'lü mekanizma vasıtasıyla bilgi paylaşımını ve bölgesel işbirliğini güçlendiriyoruz. Toplam 18 bin 780 kişi kapasiteli 32 geri gönderme merkezi işletiyoruz. Bu merkezlerde barınma, sağlık, adli yardım, tercümanlık ve psikososyal destek hizmetleri sunuyoruz. Kadınların, çocukların ve özel ihtiyaç sahibi bireylerin durumlarını dikkatle değerlendiriyoruz. Geri gönderme merkezlerimiz ulusal ve uluslararası denetime her zaman açıktır. Başta 'İşkencenin ve İnsanlık Dışı veya Onur Kırıcı Muamele veya Cezanın Önlenmesi Avrupa Komitesi' olmak üzere yetkili uluslararası izleme mekanizmaları ile ulusal kurum ve kuruluşlar, yetki ve görev alanları çerçevesinde merkezlerimizi önceden bildirerek veya bildirmeksizin denetleyebilirler. Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu, Kamu Denetçiliği Kurumu ve diğer ilgili denetim organları tarafından gerçekleştirilen incelemeler, şeffaflık taahhütlerimizin ayrılmaz birer parçasıdır. Bu denetimler sırasında tespit edilen bulguları titizlikle değerlendiriyor ve gerekli tüm tedbirleri alıyoruz" dedi.

'SURİYE'YE GERİ DÖNENLERİN TOPLAM SAYISI 1 MİLYON 517 BİNİ AŞMIŞTIR'

Bakan Yardımcısı Cangir, "Suriye'ye gönüllü olarak geri dönenlerin toplam sayısı 1 milyon 517 bini aşmıştır. Bu kişilerin 777 binden fazlası 8 Aralık 2024'ten sonra ülkesine dönmüştür. Bu geri dönüşlere yaklaşımımız gönüllülük esasına dayanmaktadır; kimseyi dönmeye zorlamıyoruz. Gönüllü, güvenli, onurlu ve düzenli geri dönüşleri desteklerken, insanların vatanlarında sürdürülebilir bir yaşam kurabilmelerine öncelik veriyoruz. Uluslararası toplumdan, barınma, eğitim, sağlık ve geçim şartlarının iyileştirilmesine yönelik daha büyük bir katkı bekliyoruz. Türkiye ile Suriye arasındaki ekonomik ve sosyal ilişkilerin güçlendirilmesini de bu sürecin tamamlayıcı bir unsuru olarak görüyoruz. Göçü dışsallaştırma ve araçsallaştırma eğiliminin küresel düzeyde arttığı bir çağda Türkiye, sınırlarını güvenli hale getirmenin ötesinde; göçe maruz kalan değil, göçü yöneten, bölgesel ve küresel istikrara katkı sağlayan bir ülkedir. Türkiye, göç yönetiminin uluslararası hukuka uygun, insani ve düzenli bir şekilde yürütülmesini sağlamaya yönelik diyaloğu sürdürmeye hazırdır. Bu süreçte ülkemiz, uluslararası hukuk ve insan haklarına dayalı karşılıklı işbirliğinin ve adil yük paylaşımının etkinliğine inanmaktadır. Bu vesileyle, sahada edindiğimiz tecrübeyi paylaşmaya ve çözümleri birlikte geliştirmeye her zaman hazırız. Vicdanın sınırlarla kısıtlanmadığı, adaletin herkesi kucakladığı ve kalıcı ve adil bir çözüme ulaşıldığı bir gelecek için birlikte çalışmalıyız. Mazlumların dualarını, yetimlerin haklarını ve insan hayatının kutsallığını göz önünde bulundurarak yolumuza devam edeceğiz" diye konuştu.

'GÖÇ ORTAK BİR SORUMLULUKTUR VE ORTAK ÇÖZÜMLER GEREKTİRİR'

AKPM Türk Delegasyonu Başkanı Yıldırım Tuğrul Türkeş ise, "Türkiye, göç konusunda Avrupa ile, özellikle de Avrupa Birliği (AB) ve Avrupa Konseyi ile yakın bir şekilde çalışmaya her zaman hazır olmuştur. Tecrübelerimiz bize, düzensiz göçün yalnızca sınırları kapatarak ele alınamayacağını da gösterdi. İhtiyacımız olan şey; suç şebekelerine karşı kararlı bir eylem, adil sorumluluk paylaşımı ve daha güçlü uluslararası işbirliğidir.Türkiye, insani ve insan merkezli bir yaklaşım izlemekte ve geri göndermeme (non-refoulement) ilkesine katı bir şekilde riayet etmektedir. BM ajanslarıyla, özellikle IOM ve UNHCR ile yakın bir şekilde çalışmakta; hem Göç İçin Küresel Mutabakat'ı hem de Mülteciler İçin Küresel Mutabakat'ı desteklemekteyiz. Göç İçin Küresel Mutabakat'ın Şampiyon Ülkelerinden biri, ICMPD'nin aktif bir üyesi ve Budapeşte Süreci'nin uzun süreli Başkanı olarak Türkiye; kooperatif, dengeli ve geleceğe dönük göç yönetimini teşvik etmeye devam etmektedir. Mesajımız nettir: Göç ortak bir sorumluluktur ve ortak çözümler gerektirir. Bu nedenle; komşularımızın, Avrupa Birliği'nin, Avrupa Konseyi'nin ve uluslararası ortaklarımızın elini tutmaya, göç yönetiminin etkili, insani ve hak temelli kalmasını sağlamak için omuz omuza çalışmaya hazırız. Her şeyden öte, insan onuru her kalıcı çözümün temelinde yer almalıdır. Her bir göç istatistiği bir insanı temsil etmektedir. İşte bu yüzden, İstanbul'daki bu tartışmalarımızın görüş alışverişinde bulunmanın ötesine geçmesini umuyorum. Göçe karşı ortak Avrupa yanıtımızı güçlendirecek pratik yolları belirlememize yardımcı olmalarını diliyorum" dedi.

Avrupa Konseyiİnsan HaklarıİstanbulGüncel