İnşaat sektöründe ücretli çalışan sayısı, altyapı yatırımlarının da katkısıyla eylülde yıllık bazda yüzde 2 artarak 2 milyon 68 bini aşarken tüm zamanların en yüksek eylül ayı seviyesine ulaştı.

AA muhabirinin Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden derlediği bilgilere göre, sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı eylülde yıllık bazda yüzde 1,7 artarak 16 milyon 448 bin 397 oldu.

Ücretli çalışan sayısı sanayi sektöründe yüzde 1,2 azalırken, ticaret-hizmet sektöründe yüzde 2,3 arttı. İnşaat sektöründe ücretli çalışan sayısı ise yüzde 2 artışla 2 milyon 68 bin 357'ye ulaşarak eylül ayları itibarıyla en yüksek seviyesini gördü. Sektördeki çalışan sayısı geçen yılın eylül ayına göre 41 bin 477 artmış oldu.

Eylül ayına ait açıklanan rakamlara göre çalışanların 1 milyon 333 bin 991'inin bina inşaatında, 293 bin 227'sinin bina dışı yapıların inşaatında, 441 bin 139'unun ise özel inşaat faaliyetlerinde yer aldığı görüldü. Alt gruplardaki artış oranı sırasıyla yüzde 0,3, yüzde 13,1 ve yüzde 0,9 oldu.

Sektör temsilcileri, artıştaki ana etkenin altyapı yatırımlarından kaynaklandığını bildirdi.

"Artışın yüzde 82'si bina dışı inşaat faaliyetlerinden kaynaklanıyor"

İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Hepşen, AA muhabirine yaptığı açıklamada, eylül ayı itibarıyla inşaat sektöründe geçen yılın aynı dönemine göre 41 bin 477 kişilik istihdam artışı yaşandığını belirterek, "Bu artışın yaklaşık 34 bin kişisi, yani yüzde 82'si bina dışı inşaat faaliyetlerinden kaynaklanıyor. Bina dışı inşaat faaliyetlerinin toplam içerisindeki payı yaklaşık yüzde 14 olmasına rağmen istihdam artışının yüzde 82'sini karşılaması oldukça önemli." dedi.

TÜİK'in açıkladığı İnşaat Üretim Endeksi verilerinin de bu değerlendirmeyi desteklediğini aktaran Hepşen, eylülde yıllık bazda inşaat üretiminin yüzde 6,3, bina inşaatı üretiminin yüzde 9,3 ve özel inşaat faaliyetlerindeki üretimin yüzde 8,9 gerilediğini, bina dışı yapıların inşaatında ise yüzde 12,7 artış görüldüğünü bildirdi.

"Artışta özellikle altyapı yatırımları etkili"

Ali Hepşen, özellikle altyapı yatırımlarının artışta etkili olduğuna işaret ederek, "Dolayısıyla bugün inşaat sektöründe istihdamı artıran faaliyetlerin ağırlıklı olarak altyapı ve mühendislik projeleri olduğunu söyleyebiliriz." diye konuştu.

Özellikle kara yolu, demir yolu, metro, köprü, tünel ve enerji tesislerine yönelik altyapı yatırımlarının istihdamı artırdığını dile getiren Hepşen, deprem bölgesindeki yeniden yapılanmanın da konut üretiminin yanı sıra yeni yaşam alanlarının gerektirdiği altyapı yatırımlarını beraberinde getirdiğini ifade etti.

"İnşaat sektöründe istihdam artışı konut piyasasındaki toparlanmayı yansıtmıyor"

İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi Hepşen, ulaştırma ve özellikle demir yolu projelerinin istihdamı desteklediğini, konut satışlarındaki gerilemeye rağmen çalışan sayısının artmasının çelişki olmadığını söyledi.

Konut satışları ile üretim arasında zamansal farklılık bulunduğuna dikkati çeken Hepşen, devam eden projelerin önemli bölümünün 2-3 yıl önce alınan yatırım kararlarına dayandığını, talepteki bozulmanın üretim ve istihdama gecikmeli yansıdığını kaydetti.

Hepşen, yılın 10 ayında toplam konut satışlarının yüzde 9,2, ikinci el satışların yüzde 12,3 gerilediğini, ilk el satışlardaki düşüşün ise yüzde 2,4'te kaldığını belirterek, bina inşaatlarının hastane, okul, fabrika, lojistik merkezi, otel ve ticari gayrimenkul projelerini de kapsadığını anımsattı.

Firmaların nitelikli iş gücünü korumak ve projelerini tamamlamak amacıyla çalışanlarını bünyelerinde tutabileceğini aktaran Hepşen, bu durumun uzaması halinde işçilik maliyetleri ve karlılık üzerinde baskı oluşabileceği uyarısında bulundu.

İnşaat sektörünün iki farklı dinamikle hareket ettiğini belirten Hepşen, sözlerini şöyle tamamladı:

"Bir tarafta kamu yatırımları ve altyapı projeleriyle desteklenen bir inşaat faaliyeti, diğer tarafta yüksek finansman maliyetleri ve hanehalkının satın alma gücündeki sınırlamalar nedeniyle baskı altında kalan bir özel sektör konut piyasası var. Faizlerin gerilemesiyle özel sektör konut yatırımlarının da yeniden ivme kazanması halinde inşaat sektöründe yeni istihdam rekorları görebiliriz. Ancak bugün ulaştığımız istihdam seviyesini, konut piyasasında geniş tabanlı bir toparlanmanın başladığı şeklinde yorumlamak için henüz erken olduğunu düşünüyorum."

"Altyapı ve kentsel dönüşüm projeleri sektördeki istihdamı destekliyor"

Gayrimenkul ve İnşaat Platformu Başkanı Mustafa Ekiz de inşaat sektörünün çok geniş bir faaliyet alanına sahip olduğunu belirterek, konut satışlarında yavaşlama yaşansa da altyapı, enerji, sanayi ve kentsel dönüşüm projelerinin sektördeki istihdamı desteklediğini bildirdi.

Ekiz, "Konut satışları yavaşladığında dahi yol, köprü, tünel, altyapı hatları, enerji tesisleri, sanayi yapıları, kamu binaları ve kentsel dönüşüm projeleri istihdamı destekleyebiliyor. Özellikle bina dışı inşaat faaliyetlerindeki yüzde 13,1'lik artış, kamu ve özel sektör kaynaklı büyük ölçekli projelerin sektöre önemli katkı sağladığına işaret ediyor." dedi.

"Kalifiye iş gücünü kaybetmek istemiyorlar"

Anadolu Yakası İnşaat Müteahhitleri Derneği (AYİDER) Başkanı Hakan Şişik ise bina inşaatlarında çalışan sayısının kısmen arttığını aktararak, "Bu durum kentsel dönüşüm faaliyetleri ve Anadolu'da yoğunlaşan konut projeleriyle ilgili bir durum." dedi.

Daha önce ruhsatı alınmış ve taahhüdü verilmiş büyük projelerin kaba ve ince işçilik aşamalarında istihdamın devam ettiğini, bu nedenle sahadaki çalışan sayısının azalmadığını dile getiren Şişik, "Son yıllarda yaşanan eleman sıkıntısı nedeniyle inşaat firmaları, işler yavaşlasa bile ellerindeki kalifiye ekipleri, ustaları ve mühendisleri kaybetmek istemiyor." ifadelerini kullandı.

İstanbulEkonomiEmlak